PitchFUEL – Voetbal supplementen #FUELYOURGAME

Wat Eten voor het Sporten: Timing en Porties per Maaltijdmoment

Voetballer eet een tussendoortje langs het veld voor de wedstrijd

Elke zaterdag zie je het wel ergens langs de lijn: iemand die een halfuur voor aftrap nog een broodje shoarma naar binnen werkt. Dat gaat vaak mis, niet omdat het eten fout is, maar omdat de timing niet klopt. Wat je eet voor het sporten hangt minder af van het soort eten dan je denkt, en meer van hoeveel tijd je nog hebt. Een volle maaltijd vraagt drie tot vier uur, een tussendoortje kan tot vlak voor de warming-up.

In het kort

  • Grote maaltijd? Reken 3 tot 4 uur voor het sporten.
  • Een lichte maaltijd, zoals brood of yoghurt, kan 1 tot 2 uur van tevoren.
  • Een tussendoortje zoals een banaan werkt tot 30-60 minuten ervoor.
  • Vlak voor het fluitsignaal kies je iets vloeibaars, geen vast eten.
  • Bij een vroege wedstrijd verschuift je hele planning, niet alleen het ontbijt.

Hoeveel tijd je nodig hebt, bepaalt je portie

Je spijsvertering en je spieren vragen op hetzelfde moment om bloed. Dat is het hele probleem. Eet je een grote maaltijd vlak voor het sporten, dan wint je maag die concurrentiestrijd meestal van je hamstrings. Het Voedingscentrum wijst hierop: hoe groter de maaltijd, hoe meer tijd je lichaam nodig heeft om hem weg te werken voor je gaat bewegen.

Sportwetenschappers hanteren daarvoor een concretere vuistregel dan “gewoon op tijd eten”. Volgens de position stand over nutriëntentiming van de International Society of Sports Nutrition kun je tussen 1 en 4 uur voor het sporten 1 tot 4 gram koolhydraten per kilo lichaamsgewicht nemen. Hoe dichter bij aftrap, hoe kleiner die portie moet zijn.

1-4 g/kg

Koolhydraten per kilo lichaamsgewicht, geadviseerd tussen 1 en 4 uur voor het sporten (ISSN)

Vertaald naar een gewone speeldag levert dat een tijdlijn op waar je wat aan hebt:

Moment voor aftrapWat pastVoorbeeld
3-4 uurVolledige maaltijdPasta met kip, rijst met vis
1-2 uurLichte maaltijdBoterham met jam, yoghurt met muesli
30-60 minutenKlein tussendoortjeBanaan, ontbijtkoek, sportreep
15-30 minutenVloeibaarVerdund sportdrankje, smoothie

Hoe dichter bij de wedstrijd, hoe kleiner de hap. Hoe kleiner de hap, hoe makkelijker je maag hem verwerkt. Zo simpel is het eigenlijk.

De zondagochtendwedstrijd: het lastigste tijdslot van de week

De zondagochtendwedstrijd is de uitzondering waar die regel niet lekker op past. Staat de aftrap om 9 uur, dan zou je volgens het schema hierboven om een uur of 5 je bord pasta moeten wegwerken. Dat gaat niemand doen, en dat hoeft ook niet.

De oplossing zit niet in de ochtend, maar in de avond ervoor. Een groter aandeel koolhydraten bij het avondeten zorgt dat je glycogeenvoorraad, de energie-tank in je spieren, al aardig gevuld is voor je wakker wordt. ’s Ochtends hoef je dan alleen nog aan te vullen: een licht ontbijt zoals een boterham met banaan, zo’n anderhalf uur voor vertrek, en eventueel iets kleins onderweg naar het veld.

Wat mij betreft is dit een van de weinige situaties waar “gewoon vroeger opstaan” geen goed advies is. Je lichaam wil op tijd naar bed, niet om 5 uur wakker liggen kijken naar een bord rijst.

Wat je beter kunt laten staan vlak voor het sporten

Snacks met veel vet, vezels of een grote portie eiwit blijven langer in je maag liggen. Niet omdat dat soort eten slecht voor je is, in een andere context is het juist prima, maar vlak voor een wedstrijd wil je een lege afvoer, geen volle wachtrij.

Denk aan een grote zak chips, een uitgebreide salade met peulvruchten, of een dikke eiwitshake vlak voor de warming-up. Al die dingen kosten tijd om te verteren, en die tijd heb je niet als er over drie kwartier wordt afgetrapt. Het is dezelfde reden waarom dat broodje shoarma uit de intro meestal geen goed idee is: veel vet, veel vezels, en een maag die dan iets anders te doen heeft dan je benen van bloed voorzien.

Wil je een compleet overzicht van wat wél werkt op wedstrijddag, van ontbijt tot avondeten? Dat vind je in ons voedingsschema voor wedstrijddag.

Vocht hoort bij dezelfde planning

Naast eten speelt drinken minstens zo’n grote rol, en die twee lopen te vaak los van elkaar. Volgens het Voedingscentrum lopen prestaties al merkbaar terug vanaf zo’n 2 procent gewichtsverlies door zweten. Voor een speler van 80 kilo is dat ongeveer anderhalve liter vocht, weg voor je er erg in hebt op een warme zaterdagmiddag.

Daarom hoort drinken bij dezelfde planning als eten: een paar slokken in de laatste twee uur voor de wedstrijd, niet pas zodra je dorst voelt. In de rust en na afloop vul je verder aan, het liefst met iets dat ook zout teruggeeft. Hoeveel water een voetballer per dag zou moeten drinken lees je uitgebreider terug op een andere pagina.

Geen tijd meer om echt te eten? Dit is het moment voor iets vloeibaars

Soms is er geen tijd meer, of geen trek. Dertig minuten voor een wedstrijd zit een boterham nog zwaar op de maag, en op dat punt heb je iets nodig dat snel weg is en toch iets doet.

Wat veel voetballers niet beseffen: de meeste pre-workout-adviezen online komen uit de bodybuilding-hoek, gericht op een uur durende sets in de sportschool. Voetbal vraagt iets anders. Je hebt geen bulk nodig vlak voor de aftrap, je hebt iets nodig dat je lichaam meteen kan gebruiken.

KICKOFF Booster is daarom gebouwd rond ingrediënten die snel opneembaar zijn: L-Citrulline, BCAA’s en HMB, aangevuld met vitamine B6. Vitamine B6 draagt bij tot een normale energiestofwisseling en vermindert vermoeidheid, dat is de letterlijke EFSA-formulering. Het is geen vervanging voor een maaltijd, wel een optie voor het moment dat er simpelweg geen tijd meer is om iets te eten.

Eerlijk? De meeste twijfel over wat je voor het sporten moet eten, lost zichzelf op zodra je naar de klok kijkt in plaats van naar het bord. Hoe minder tijd, hoe kleiner de hap. De rest is gewoon uitproberen wat voor jou werkt.

Hoe lang van tevoren moet je eten voor het sporten?

Hoe lang van tevoren je moet eten voor het sporten, hangt af van de grootte van de maaltijd. Een volledige maaltijd met bijvoorbeeld pasta of rijst vraagt zo’n 3 tot 4 uur verteringstijd. Een lichter tussendoortje, zoals een banaan of boterham, kan tot een uur van tevoren nog prima. Hoe kleiner de portie, hoe dichter bij aftrap je kunt eten.

Mag je op een lege maag voetballen?

Op een lege maag voetballen kan, maar is niet voor iedereen prettig. Zonder brandstof merk je vaker een leeg gevoel of concentratieverlies in de tweede helft, zeker bij wedstrijden langer dan een uur. Een klein tussendoortje vlak van tevoren, zoals een banaan of wat sportdrank, houdt dat gevoel weg zonder dat je maag zwaar wordt.

Wat eet je het beste voor een wedstrijd die vroeg in de ochtend begint?

Voor een wedstrijd die vroeg in de ochtend begint, verschuift het grootste deel van je voeding naar de avond ervoor. Kies dan voor een koolhydraatrijke maaltijd zoals pasta of rijst. ’s Ochtends houd je het licht: een boterham met banaan of wat yoghurt met muesli, ongeveer anderhalf uur voor vertrek naar het veld.

Wat kun je beter niet eten vlak voor het sporten?

Vlak voor het sporten kun je beter geen grote, vette of vezelrijke maaltijden eten. Denk aan friet, een uitgebreide salade met peulvruchten, of een dikke eiwitshake. Die blijven langer in je maag liggen terwijl je lichaam eigenlijk bloed naar je spieren wil sturen. Kies in het laatste uur voor iets lichts of vloeibaars.

Remon Hendriksen

Remon Hendriksen

Bekijk meer artikelen

Remon is de oprichter van PitchFUEL. Schrijft veel over data, voetbal & gezondheid. Heeft een studie Sport, Gezondheid & Management afgerond. Zelf ook nog actief voetballer (en kijker).

1 Comment

  1. […] vraag ‘wat eten voetballers als ontbijt?’ gaat daarom niet alleen over gezond eten. Het gaat over timing, […]

Comments are closed.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare
Producten in je sporttas